(Foto: Sleutelstad)
De ontheffing die ‘georganiseerde groepen burgers’ kunnen aanvragen voor het vuurwerkverbod dat eerder door de Eerste en Tweede Kamer is aangenomen, leidt tot grote onvrede bij burgemeesters.
“Versoepeling via allerlei ontheffingen ondermijnt de duidelijkheid, handhaafbaarheid en het draagvlak van dat beleid”, zegt de Leidse burgemeester Heijkoop desgevraagd tegen Sleutelstad. Hij gaat dan ook de uiterst terughoudendheid betrachten bij het verlenen van ontheffingen. “Die hollen het verbod uit en zetten de uitvoerbaarheid in de praktijk onder druk.”
De mogelijkheid voor het ‘lokaal gezag’ om ontheffingen te verlenen aan verenigingen kwam er naar aanleiding van een aangenomen wijzigingsvoorstel van de ChristenUnie en enkele andere partijen. De initiatiefwet veilige jaarwisseling, waarin het vuurwerkverbod wordt geregeld, werd opgesteld door GroenLinks-PvdA en de Partij voor de dieren.
Een van de voorwaarden die aan de wet is gesteld is het uitwerken van een ontheffing op het vuurwerkverbod voor verenigingen. “Zo wordt geregeld dat inwoners lokaal met elkaar op een verantwoorde wijze alsnog vuurwerk mogen afsteken.”
Vuurwerkshow
Heijkoop: “Leiden heeft de afgelopen jaren bewust toegewerkt naar een vuurwerkvrije stad, omdat consumentenvuurwerk jaarlijks leidt tot ernstig letsel, schade, onrust en een grote belasting voor mens, dier en milieu. Het landelijke vuurwerkverbod is daarom noodzakelijk.” Eerder zei Heijkoop al dat ook zonder landelijk vuurwerkverbod het afsteken van vuurwerk in de hele stad vanaf de jaarwisseling 2026/2027 verboden zal zijn. Er komt dan wel een centrale vuurwerkshow.
De uitwerking van deze nieuwe ontheffingsmogelijkheid heeft het kabinet de afgelopen tijd voorgelegd aan allerlei betrokkenen, waaronder de politie, burgemeesters, gemeenten, het OM, de Inspectie Leefomgeving en Transport en de vuurwerkbranche. De voorwaarden waaronder een ontheffing kan worden verleend is vrijdag door het kabinet naar de Tweede Kamer gestuurd.
Wenselijk
“Burgemeesters kunnen samen met onder andere de lokale driehoek en de veiligheidsregio, bezien wat wenselijk en mogelijk is binnen hun gemeente. Het is aan de burgemeester zelf om te bepalen of en hoeveel aanvragen worden goedgekeurd”, staat in de Kamerbrief. “Hierbij gaan we uit van vertrouwen in de lokale bestuurders om in hun gemeente de afweging te maken welke ruimte ze geven aan verenigingen en stichtingen.”
De voorwaarden die het kabinet aan burgers stelt voor het krijgen van een ontheffing zijn onder andere dat een aanvraag gedaan moet worden door een vereniging of stichting. Per ontheffing mag maximaal tweehonderd kilo F2-vuurwerk worden afgestoken. Het gaat daarbij om bijvoorbeeld cakes, compoundboxen, grondbloemen en fonteintjes. Dit vuurwerk wordt op 31 december ter beschikking gesteld aan de vereniging of stichting.
De mensen die het vuurwerk afsteken mogen niet onder invloed van alcohol of andere verdovende of stimulerende middelen zijn, het vuurwerk mag niet in een binnenruimte worden afgestoken en de locatie moet goed bereikbaar zijn voor hulpdiensten. Ook mogen er geen kwetsbare gebouwen, bedrijfsmatig gehouden dieren, brandbare objecten of voer- of vaartuigen bij een afsteeklocatie zijn.
Nadeelcompensatie
Twee andere voorwaarden waar de rijksoverheid nog aan moet voldoen voordat het vuurwerkverbod daadwerkelijk in werking treedt zijn een nadeelcompensatie voor vuurwerkondernemers en een handhavingsplan. Op dit moment werkt het kabinet aan de nadeelcompensatie. Het handhavingsplan is inmiddels door het ministerie van Justitie en Veiligheid aan de Tweede Kamer aangeboden. Nadat aan alle voorwaarden is voldaan, kan het kabinet het inwerkingstredingsbesluit nemen. Over dit inwerkingtredingsbesluit moeten de Eerste Kamer en Tweede Kamer vervolgens stemmen. Het kabinet wil de wet in laten gaan voor de komende jaarwisseling.
Webshops
Kort na de jaarwisseling kondigde Nederlandse vuurwerkwinkels aan om massaal hun webshops voor de voorverkoop van legaal siervuurwerk voor de jaarwisseling 2026/2027 te openen. “De sector ziet zich hiertoe genoodzaakt door de aanhoudende politieke onduidelijkheid rondom een mogelijk vuurwerkverbod.
Hoewel in de Tweede en Eerste Kamer is ingestemd met een verbod in principe, ontbreekt het nog altijd aan concrete wetgeving, uitvoeringsregels en duidelijkheid over handhaving”, aldus eigenaar Ronald van der Jagt van de Vuurwerkdumper in Leiderdorp. “Ook over de toegezegde compensatie voor ondernemers is niets vastgelegd. Zolang die helderheid uitblijft, kunnen winkeliers hun bedrijfsvoering niet stilleggen en blijft het wettelijk toegestaan om handel te drijven.”
