{"id":10602,"date":"2026-09-04T08:11:44","date_gmt":"2026-09-04T08:11:44","guid":{"rendered":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/2026\/09\/04\/stolpersteine-geen-graf-maar-nu-toch-een-eigen-plekje\/"},"modified":"2026-09-04T08:11:44","modified_gmt":"2026-09-04T08:11:44","slug":"stolpersteine-geen-graf-maar-nu-toch-een-eigen-plekje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/2026\/09\/04\/stolpersteine-geen-graf-maar-nu-toch-een-eigen-plekje\/","title":{"rendered":"Stolpersteine: &#8216;geen graf, maar nu toch een eigen plekje&#8217;"},"content":{"rendered":"<p> <br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>Van Henri\u00ebtte Platz is nog een foto gevonden. Die stond bij de stolpersteine donderdagmorgen. (Foto&#8217;s: Nelleke de Vries)<\/p>\n<p>Maar liefst drie stolpersteine werden donderdagochtend 3 september geplaatst bij het huis aan de Narcisstraat 1 door mevrouw Nitha van Oosten-Neuwahl. De stenen liggen er ter nagedachtenis aan Moritz Bottwin, Rosalie Bottwin-Platz en Henri\u00ebtte Platz. De drie werden in Sobibor vermoord. \u201cZij hebben hier vrijwillig gewoond\u201d, vertelt mevrouw Van Oosten. \u201cEn dus is dit de plek voor de stolpersteine of struikelstenen.\u201d<\/p>\n<p>Moritz Bottwin werd in Lemberg geboren. Dat lag destijds in Oostenrijk, later in Polen en tegenwoordig is het Lviv in Oekra\u00efne. Bottwin was makelaar in Bremen en trouwde in 1920 met Rosalie Platz. Tijdens de Kristallnacht in 1938 werd hun hele huis vernield en Moritz werd naar Sachsenhausen gestuurd. Daar kwam hij wonder boven wonder vrij en vluchtte samen met zijn vrouw en haar zus naar Nederland.<\/p>\n<p><strong>Sobibor<\/strong><br \/>Hier werden ze eerst in Leiden opgevangen door de opa en oma van mevrouw Van Oosten. Daarna kwamen ze in Voorschoten terecht waar Mardachia Naymann zijn huis opende voor Duitse Joden. Tot 1943, toen ze zich moesten melden in Amsterdam. Daar werd de groep direct opgepakt, naar Westerbork vervoerd en met 946 lotgenoten naar Sobibor gebracht waar ze werden vermoord.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"2026 - 09 - 03 Nitha van Oosten-Neuwahl legde stolpersteine voor haar familie in Voorschoten by Sleutelstad\" width=\"100%\" height=\"166\" scrolling=\"no\" frameborder=\"no\" allow=\"autoplay; encrypted-media\" src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?visual=false&amp;url=https%3A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F2393680374&amp;show_artwork=true&amp;maxheight=750&amp;maxwidth=500\"><\/iframe><\/p>\n<p><em>Mevrouw Van Oosten vertelt over haar familie in Duitsland.<\/em><\/p>\n<p><strong>Halfzus<\/strong><br \/>\u201cMijn overgrootvader Jonas Platz had met zijn vrouw Emma zes kinderen, van wie Henri\u00ebtte de oudste was en Rosalie nummer twee\u201d, licht mevrouw Van Oosten de geschiedenis toe. \u201cHelaas overleed Emma en mijn overgrootvader trouwde later met de huishoudster. Samen kregen zij nog vier kinderen, van wie mijn oma de jongste is. Toen zij met mijn opa trouwde werd ze katholiek en zo zijn wij ook opgevoed.\u201d<\/p>\n<p><strong>Geen graf<\/strong><br \/>Voor mevrouw Van Oosten is het een beetje dubbel. \u201cIk heb deze mensen nooit gekend en ik voel me ook niet Joods. Aan de andere kant is het wel belangrijk dat de namen van deze drie familieleden blijven voortleven en dat ik ze de eer moet bewijzen die hun toekomt. Ze hebben geen graf en op deze manier hebben ze toch een eigen plekje.\u201d<\/p>\n<p><strong>Blind<\/strong><br \/>Henri\u00ebtte Platz, ook wel bekend als \u2018juffrouw Jenny\u2019 verloor haar zicht op vierjarige leeftijd door kinkhoest. Ze kreeg een opleiding bij het Rijnlandse Provinciale Instituut voor Blinden in D\u00fcren, Duitsland. Daar leerde Jenny braille lezen en schrijven, evenals een schrift dat geschikt was voor correspondentie met ziende mensen. Ook leerde ze naaien en piano spelen.<\/p>\n<p>Na haar opleiding hield ze zich voornamelijk bezig met muziek, maar wilde ook haar literaire kennis zoveel mogelijk vergroten. Ze bezat een aantal klassieke werken in braille, waaronder een Duitse literatuurgeschiedenis uitgegeven in Berlijn. Verschillende gedichten van Jenny werden gepubliceerd in het \u2018Blinden-Daheim\u2019, een tijdschrift voor blinden. Ze schreef ook twee sprookjes.<\/p>\n<p><strong>Kaddisjgebed<\/strong><br \/>De ochtend werd muzikaal begeleid door violist Bert Vos die ook het gedicht \u2018Mijn zoon\u2019 van zijn Joodse moeder Ida Vos voorlas. Vos zat tijdens de oorlog ondergedoken en was van haar ouders gescheiden. Later schreef ze over haar ervaringen. Het kaddisjgebed werd uitgesproken door Leo Levie waarna belangstellenden bloemen en steentjes bij de stenen mochten leggen.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"2026 - 09 - 03 Ren\u00e9 van der Heijden initiatiefnemer van de stolpersteine in Voorschoten by Sleutelstad\" width=\"100%\" height=\"166\" scrolling=\"no\" frameborder=\"no\" allow=\"autoplay; encrypted-media\" src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?visual=false&amp;url=https%3A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F2393680818&amp;show_artwork=true&amp;maxheight=750&amp;maxwidth=500\"><\/iframe><\/p>\n<p><em>Ren\u00e9 van der Heijden is initiatiefnemer van de stolpersteine in Voorschoten.<\/em><\/p>\n<p><strong>Roma<\/strong><br \/>Voor Ren\u00e9 van der Heijden is elke ceremonie weer emotioneel. Hij begon jaren geleden met onderzoek naar Joodse inwoners in Voorschoten. Dankzij hem worden nu de stolpersteine gelegd. \u201cIk kreeg er zelfs De Parel voor, daar ben ik enorm trots op\u201d, zegt hij. Maar het werk groeide hem boven het hoofd. Inmiddels is er een werkgroep opgericht die bezig is met onderzoek. \u201cIk denk dat er nog tussen de 6 en 10 stolpersteine bijkomen. Vooral van Roma-inwoners, er zijn er sowieso drie in Voorschoten geboren. We gaan dus gewoon door met het werk.\u201d<\/p>\n<ul class=\"lightSlider\">\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2270-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2270-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2270-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2279R2-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2279R2-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2279R2-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2280R-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2280R-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2280R-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2283-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2283-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2283-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2291R-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2291R-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2291R-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2301R-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2301R-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2301R-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2304R-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2304R-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2304R-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2308R-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2308R-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2308R-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2309R-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2309R-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2309R-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2313R-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2313R-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2313R-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2315-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2315-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2315-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2267R-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2267R-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2267R-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<li data-thumb=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2269R-400x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2269R-scaled.jpg?x20792\">\n<figure>&#13;<br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"NELLEKE DE VRIES\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/SEP_2269R-scaled.jpg?x20792\"\/><figcaption class=\"lightSlider__caption\">&#13;<\/p>\n<p>NELLEKE DE VRIES<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"row center\">\n<div class=\"g g-7\">\n<div class=\"g-single a-379\"><center><i>Advertentie<\/i><\/center><br \/><a class=\"gofollow\" data-track=\"Mzc5LDcsMSw2MA==\" href=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/zonnige-50\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Een-subtitel-toevoegen.gif?x20792\"\/><\/a><\/div>\n<\/div>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t<!-- Ofwel zijn er geen banners, ze zijn uitgeschakeld of geen beschikbaar voor deze locatie! --><br \/>\n\t\t\t\t\t\t\t<!-- Ofwel zijn er geen banners, ze zijn uitgeschakeld of geen beschikbaar voor deze locatie! -->\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/category\/nieuws\/maatschappij\/\" class=\"btn background-red text-white\" alt=\"Bekijk alle Maatschappij berichten\">Maatschappij<\/a> <a href=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/category\/nieuws\/regio\/voorschoten\/\" class=\"btn background-red text-white\" alt=\"Bekijk alle Voorschoten berichten\">Voorschoten<\/a>\t\t\t\t<\/p><\/div>\n<p><br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/sleutelstad.nl\/2026\/09\/04\/er-is-geen-graf-nu-hebben-ze-toch-een-eigen-plekje\/\">Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Van Henri\u00ebtte Platz is nog een foto gevonden. Die stond bij de stolpersteine donderdagmorgen. (Foto&#8217;s: Nelleke de Vries) Maar liefst drie stolpersteine werden donderdagochtend 3 september geplaatst bij het huis aan de Narcisstraat 1 door mevrouw Nitha van Oosten-Neuwahl. De stenen liggen er ter nagedachtenis aan Moritz Bottwin, Rosalie Bottwin-Platz en Henri\u00ebtte Platz. De drie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10603,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-10602","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-voorschoten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10602"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10602\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leidschnieuws.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}