De kleinzoon van initiatiefnemer Ren\u00e9 van der Heijden, Fabian, legde de stolpersteine voor Mardachia Nayman. (Foto’s: Marjolein Altena) <\/p>\n
Aan de Narcisstraat werd woensdagmiddag de derde Voorschotense Stolperstein, of struikelsteen, gelegd door de Werkgroep Stolpersteine Voorschoten. Dit ter nagedachtenis aan Mardachia Nayman die hier in de oorlog woonde.<\/p>\n
Naymann werd op 20 februari 1902 geboren in het Russische Lask. Via Hamburg en Den Haag, waar hij een relatie kreeg waaruit in 1938 in Keulen een zoon werd geboren, verhuisde hij in april 1941 naar Voorschoten. Daar was hij koopman en voorzanger in de Joodse gemeente. Twee jaar later moest Mardachia zich melden voor transport naar Amsterdam. Vandaar werd hij via Westerbork gedeporteerd naar Sobibor. Op 16 april 1943 is hij daar vermoord. Mardachia wordt herinnerd als een opgewekt en charmant mens met een goed hart.<\/p>\n
Indrukwekkend samenzijn<\/strong> Stoep<\/strong>
\u201cDoordat we over onze Joodse inwoners en hun lotgenoten blijven praten, leven zij voort in onze gedachten en in die van volgende generaties\u201d, zegt burgemeester Nadine Stemerdink. \u201cMet het voorlezen van Mardachia\u2019s levensgeschiedenis, het plaatsen van de steen, een Kaddisjgebed, vioolmuziek en een defil\u00e9 met bloemen en steentjes beleefden we opnieuw een indrukwekkend samenzijn.\u201d<\/p>\n
Om de herinnering aan de slachtoffers van het nationaalsocialisme levend te houden, maakt de Duitse kunstenaar Gunter Demnig al sinds 1992 Stolpersteine. Op zo\u2019n straatklinker met een messingplaatje van tien bij tien centimeter staan de naam en de historische gegevens van een slachtoffer. De stenen worden gelegd in de stoep voor de laatste woning waar de betreffende Joodse inwoner vrijwillig verbleef. Door heel Europa liggen al tienduizenden Stolpersteine.<\/p>\n
![](\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/kievit.jpg?x54614\"\/)
<\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n