Josette Daemen gaat met studenten en docenten van alle Leidse faculteiten onderzoeken hoe je eerlijk kunt toetsen in tijden van generative AI. (Foto: Gerry van Bakel)<\/p>\n
Generatieve AI dringt binnen in het onderwijssysteem en de vraag rijst hoe hier mee om te gaan. Hoe kunnen verschillende manieren van toetsen studenten en docenten blijven uitdagen, terwijl AI steeds vaker meedenkt. Politicoloog en politiek filosoof Josette Daemen gaat op onderzoek.<\/p>\n
Daemen, projectleider bij Fair Educational Assessment in the Age of AI, gaat in januari en februari met een groep van 49 studenten en docenten onderzoeken hoe je eerlijk kunt toetsen in tijden van generatieve AI, zoals ChatGPT en Gemini.<\/p>\n
Daemen zegt zelf AI niet veel te gebruiken, omdat ze de negatieve aspecten ervan kent. \u201cVeel tools komen van big-tech bedrijven. Wanneer instrumenten door grote commerci\u00eble bedrijven worden aangeboden, ontstaan er vragen over het gebruik ervan. Je wilt niet dat big-tech bedrijven te veel macht krijgen over je leven, onderzoek of onderwijs. Hun producten worden niet democratisch gereguleerd, maar gestuurd door winstbelang.\u2019<\/p>\n
Kennismakers Gideon Roggeveen en Gerry van Bakel in gesprek met politiek filosoof Josette Daemen.<\/em><\/p>\n Volgens Daemen gaat het naast ecologische aspecten er ook om of je een taak wel wilt uitbesteden. \u201cSommige taken zijn juist waardevol voor de mens, zoals nadenken en creatief zijn, en die wil ik zo min mogelijk uitbesteden.\u201d<\/p>\n Hoger onderwijsinstellingen worstelen met de vraag hoe AI vorm kan krijgen binnen het onderwijs, nu het gebruik ervan alsmaar toeneemt. \u201cHet gaat in ons onderzoek specifiek om de toetsing binnen het onderwijs. In de praktijk zien we het gebruik van AI voor werkstukken en toetsen steeds vaker terugkomen, waardoor een student kan \u2018valsspelen\u2019 op een toets.\u201d<\/p>\n Reflecteren<\/strong> Zodra AI alle taken van de docent overneemt, verdwijnt de interactie tussen docent en student. \u201cWe willen niet toe naar een situatie waarin AI alle taken van docenten overnemen, daarom voeren we op de universiteit gesprekken over welke regels we hieromheen willen.\u201d<\/p>\n Principes<\/strong> In het onderzoek komen 49 studenten en docenten gedurende een maand vier middagen samen om in gesprek te gaan. \u201cDe universiteit heeft zeven faculteiten, van elke faculteit zijn vier studenten en drie docenten die meedoen aan het onderzoek. De b\u00e8ta\u2019s weten meer van de inhoudelijke discipline, de alfa\u2019s van de ethische aspecten. Samen kunnen zij tot nieuwe inzichten komen.\u2019<\/p>\n Oproep<\/strong>
Maar AI dringt door in de hele keten. \u201cDocenten gebruiken het bij het ontwerpen van toetsen en studenten bij het maken van die toetsen.\u201d Volgens Daemen moedigen docenten studenten ook aan om AI te gebruiken en er achteraf op te reflecteren. \u201cAls de toets wordt nagekeken, zie je dat docenten ook weer gebruik maken van AI. Niet alle docenten, maar er wordt veel ge\u00ebxperimenteerd met de feedback die je krijgt van AI-tools en zelfs ook bij de becijfering. Dat laatste is het meest controversi\u00eble onderdeel.\u201d<\/p>\n
Het onderzoek van Daemen heeft de vorm van een \u2018deliberative assembly\u2019, een bijeenkomst waarin studenten en docenten met elkaar is gesprek gaan om tot principes te komen die het gebruik van AI reguleren. \u201cWij kunnen als onderzoekers principes bedenken vanuit de literatuur, maar we willen ook dat de academische gemeenschap zelf daar achter staat. Zij moeten ook input leveren bij het bedenken van principes, zodat het onderzoek niet alleen maar top-down is, maar ook bottom-up.\u201d<\/p>\n
\u201cNog tot 1 december kunnen docenten en studenten van de Universiteit Leiden zich aanmelden om deel te nemen\u201d, zegt Daemen. \u201cBinnen de faculteiten Archeologie, Rechten, Wiskunde en Natuurwetenschappen en Geneeskunde missen we nog een aantal mensen. Als je bij een van deze faculteiten bent aangesloten, kun je via de website van de universiteit aanmelden<\/a>.\u201d<\/p>\n
![](\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/LiL_PP-25_advertentie-Sleutelstad-ANI_1.gif?x10596\"\/)
<\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n