\n<\/p>\n
Bioloog Onno Calf van Naturalis Biodiversity Center over database ARISE waarin alle 47.000 planten, dieren en schimmels van Nederland moeten komen. (Foto: Gerry van Bakel)<\/p>\n
Vorige zomer vond bioloog Onno Calf een nog onbekende naaktslaksoort. Op zijn eigen balkon drie hoog achter in Voorschoten. \u201cDeze soort komt in heel Europa voor, maar was nog nooit eerder in Nederland waargenomen,\u201d zegt Calf. \u201cOpvallend zijn vooral de zeer kleine geslachtsdelen.\u201d<\/p>\n
Het nieuws bleef niet beperkt tot Leiden. Media door heel Nederland pikten het verhaal op, waarmee zowel Calf als de naaktslak in \u00e9\u00e9n klap bekendheid kregen. De vondst onderstreept volgens hem hoe weinig nog bekend is over de biodiversiteit in Nederland.<\/p>\n
47.000<\/strong> Het idee achter ARISE ontstond zo\u2019n zes jaar geleden. \u201cWij zorgen ervoor dat alle biodiversiteitsdata samenkomt, vindbaar is \u00e9n begrijpelijk wordt. Daarbij gebruiken we ook AI, zodat verschillende databronnen met elkaar kunnen communiceren.\u201d<\/p>\n Databank<\/strong> 16 procent<\/strong> Nieuwe technieken zorgen er soms voor dat oude aannames worden herzien. \u201cSoorten die in 1880 als \u00e9\u00e9n soort werden gezien, blijken soms vijf verschillende soorten te zijn die sterk op elkaar lijken. DNA-onderzoek dwingt ons om bestaande kennis opnieuw te beoordelen.\u201d<\/p>\n Ontdekken<\/strong> \u201cHet mooiste is dat er binnen Nederland nog ontzettend veel te ontdekken valt. Als we ooit alle soorten kennen, zijn we honderd jaar verder. Misschien zitten we dan wel op 100.000 soorten, simpelweg omdat we steeds beter leren kijken.\u201d<\/p>\n Vrijwilligers<\/strong> Kennismakers-presentator Isis Vreeling in gesprek met bioloog Onno Calf over database ARISE.<\/em><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kennismakers is een radioprogramma van Sleutelstad over wetenschap, onderzoek, onderwijs en innovatie. Elke dinsdagavond om 19.00 uur. Een programma voor nieuwsgierige mensen.<\/em><\/p>\n \u00a0<\/p>\n \t\t\t\t\t\tLeiden<\/a> Onderwijs<\/a> Wetenschap<\/a> Kennismakers<\/a>\t\t\t\t<\/p><\/div>\n
<\/strong>Calf werkt sinds een jaar mee aan ARISE, een grootschalig onderzoeksprogramma van Naturalis Biodiversity Center dat de biodiversiteit in Nederland in kaart brengt. \u201cHet gaat om zo\u2019n 47.000 soorten en de mens is daar slechts \u00e9\u00e9n van. Van alle planten, dieren en schimmels verzamelen we informatie zoals beelden, beschrijvingen en DNA-codes. Dat brengen we samen in \u00e9\u00e9n gekoppeld systeem, een hele grote database.\u201d<\/p>\n
<\/strong>Hoewel Nederland relatief goed onderzocht is, ontbreken er nog steeds veel soorten in de databanken. \u201cVan de diersoorten die zich hier al langere tijd voortplanten, heeft ongeveer 84 procent afbeeldingen en DNA-codes. Bij planten is dat 94 procent, maar bij schimmels slechts 64 procent.\u201d Volgens Calf vermoeden sommige wetenschappers zelfs dat wereldwijd misschien nog maar vijf procent van alle soorten bekend zijn. \u201cDankzij DNA-onderzoek uit bodem, lucht en water weten we dat er veel meer leven is, dan we kunnen zien.\u201d<\/p>\n
<\/strong>Dat zestien procent van de diersoorten nog niet in kaart is gebracht, komt volgens Calf vooral door de complexiteit. \u201cHet gaat vaak om hele kleine bodemdiertjes: mijten, wormpjes, ander \u2018klein grut\u2019. Daar kijkt bijna niemand naar.\u201d Bovendien zijn experts het niet altijd eens over soortnamen. \u201cSoms moet je microscopisch kijken. DNA-onderzoek levert dan nieuwe inzichten op. Die ontbrekende 16 procent bestaat vooral uit ingewikkelde soorten waar nog jaren onderzoek voor nodig is.\u201d<\/p>\n
<\/strong>ARISE is een belangrijke bron van informatie, deels beschikbaar voor iedereen die zich interesseert voor biodiversiteit. \u201cEen deel van onze informatie is openbaar, zoals het Nederlandse soortenregister,\u201d zegt Calf. \u201cMaar we werken voor onderzoekers, universiteiten en beleidsmakers. Deze informatie is belangrijk voor natuurbeleid. Want wat is het effect van bepaalde maatregelen? Gaan soorten achteruit of juist vooruit? Omdat we veel soorten nog niet kennen, helpt ARISE om dat inzichtelijk te maken.\u201d<\/p>\n
<\/strong>Naast de onderzoekers van Naturalis spelen ook vrijwilligers spelen een grote rol voor ARISE. \u201cWe zijn enorm dankbaar voor iedereen die soorten aanlevert, of het nu pissebedden of mosjes zijn,\u201d zegt Calf. \u201cVoor elke soortgroep zijn er experts die ons helpen bij het onderzoek. De afgelopen jaren waren zo\u2019n tweehonderd vrijwilligers actief en nieuwe mensen zijn altijd welkom. Ik voer altijd een intakegesprek om te kijken wat iemand kan bijdragen.\u201d<\/p>\n