Fred Hermsen en Nancy Glazer in gesprek met Karlijn de Jong (Video: Sleutelstad)<\/p>\n
Het lerarentekort in het basisonderwijs is al jaren een hardnekkig probleem. Klassen worden naar huis gestuurd en vervangers zijn nauwelijks te vinden. De druk op schoolteams neemt daardoor toe. Toch ziet onderzoeker Karlijn de Jong van de Hogeschool Leiden andere mogelijkheden.<\/p>\n
In haar onderzoek \u2018Goed onderwijs met minder leerkrachten\u2019 onderzocht zij hoe scholen goed onderwijs kunnen blijven bieden. Het onderzoek werd uitgevoerd met zes basisscholen in de regio Haaglanden. De aanleiding kwam rechtstreeks uit de praktijk. \u201cDe vraag kwam uit Den Haag, waar \u00e9\u00e9n op de vijf leerkrachten ontbreekt\u201d, zegt De Jong. Schoolbesturen zagen veel onbevoegde medewerkers voor de klas staan. Zij vroegen zich af hoe dit zo goed mogelijk georganiseerd kan worden.<\/p>\n
Volgens De Jong is het tekort niet eenvoudig op te lossen. Er wordt al veel gedaan om nieuwe leerkrachten te werven. Toch groeit het tekort verder. \u201cMet geld los je dat niet op. We weten hoeveel studenten aan de pabo beginnen en hoeveel afstuderen. Als je die cijfers vergelijkt, zie je dat het tekort blijft toenemen.\u201d<\/p>\n
Veerkracht \u201cVaak komen deze oplossingen samen\u201d, zegt De Jong. \u201cVakdocenten cre\u00ebren ruimte. Senior leerkrachten krijgen daardoor tijd om collega\u2019s te coachen en begeleiden.\u201d Wat haar vooral opviel, was de inzet van onderwijsprofessionals. \u201cIk was niet verrast, maar wel blij met de liefde en passie op deze scholen.\u201d Tegelijkertijd zag ze hoe zwaar de druk op schoolleiders kan zijn. Zij moeten vaak direct reageren op uitval van personeel. \u201cEen schoolleider kan \u2019s morgens horen dat een leerkracht ziek is. Soms vertrekt iemand onverwacht naar een andere baan. Dan moeten moeilijke keuzes worden gemaakt.\u201d<\/p>\n Kompas Opvallend genoeg kunnen leerlingen goed omgaan met meerdere docenten. Een leerling zei hierover: \u201cVroeger hoorde je wie je leerkracht werd. Soms dacht je dan: oh nee, wat een lang jaar. Nu heb ik drie leerkrachten om uit te kiezen.\u201d Volgens De Jong voelen kinderen zich veilig als afspraken duidelijk zijn. Ook is het belangrijk dat alle volwassenen dezelfde werkwijze gebruiken. Daardoor ontstaat rust en voorspelbaarheid voor leerlingen.<\/p>\n Ouders spelen daarbij eveneens een rol. \u201cHeb begrip voor de situatie. Leerkrachten liggen niet voor het oprapen. De mensen op school werken ongelooflijk hard. Zij kijken met veel liefde naar ieder kind.\u201d<\/p>\n
<\/strong>Vooral in grote steden is de situatie zorgwekkend. \u201cIn Almere ontbreekt 25 procent van de leerkrachten. In Den Haag is dat \u00e9\u00e9n op de vijf.\u201d De tekorten zijn bovendien ongelijk verdeeld. Juist scholen met veel kwetsbare leerlingen hebben vaak de grootste problemen. In haar onderzoek keek De Jong naar scholen met nieuwe organisatievormen. Onbevoegde leerkrachten krijgen daar intensieve begeleiding van ervaren leerkrachten. Ook zetten scholen vakdocenten in voor gym, creatieve vakken en natuuronderwijs. Daardoor ontstaat ruimte voor andere taken binnen het team.<\/p>\n
<\/strong>Volgens De Jong zijn vier factoren essentieel. Scholen moeten werken vanuit een duidelijke visie. Ook een lerende organisatie is belangrijk. Daarnaast zijn samenwerking en goede afspraken nodig. Teams en besturen moeten samen optrekken. Afspraken moeten duidelijk worden vastgelegd. \u201cVoordat je handelt, moet je eerst nadenken. Waarom zijn we hier? Wie zijn onze kinderen? Wat hebben zij nodig?\u201d Dat moet volgens haar altijd het kompas zijn.<\/p>\n
![](\"https:\/\/sleutelstad.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Midsummer-Night-2026.png?x70479\"\/)
<\/a><\/div>\n<\/div>\n